امام از كوفيان بودند كه پس از چندى در زمرهء بزرگ‌ترين محدثان و فقيهان شيعه درآمدند . حضور اين عالمان در كوفه و تجمع آنان براى بحث‌ها و مناظرات ، چهرهء علمى به شهر مىبخشيد و آن را به صورت يكى از مراكز حديث شيعه درآورد كه شخصيت‌هاى ممتاز اصحاب ائمه عليهم السّلام و راويان حديث ايشان در آن مىزيستند ، به‌عنوان نمونه مىتوان به حضور اصحاب اجماع در اين شهر اشاره كرد . اصحاب اجماع كسانى هستند كه همهء علما و فقهاى شيعه ، اجماع و اتفاق نموده‌اند كه هر حديثى كه اين افراد به سند صحيح روايت كنند ، مورد تصديق و قبول است و ديگر ملاحظهء سند آن تا معصوم لازم نيست ، زيراكه آن‌ها در تقوا ، علم ، صداقت ، درايت ، حفظ و ضبط حديث به مرحله‌اى رسيده بودند كه تا دربارهء صحت صدور حديث يقين نداشتند ، آن را روايت نمىكردند . « 1 » اصحاب اجماع هجده تن ( شش نفر از اصحاب امام باقر عليه السّلام ، شش نفر از اصحاب حضرت باقر و حضرت صادق عليهما السّلام و شش تن از اصحاب امام كاظم و امام رضا عليهما السّلام ) را شامل مىشدند . « 2 » از اين هجده نفر ، جز دو نفر بقيه يا اهل كوفه بودند يا در آن سكونت داشتند ، از جملهء آن‌ها مىتوان به زرارة بن اعين ، محمد بن مسلم و بريدة بن معاويه عجلى اشاره كرد . مسألهء ديگر كه به تقويت مكتب علمى كوفه كمك مىنمود ، رفت‌وآمد ائمه عليهم السّلام به اين شهر بود . امام سجاد ، حضرت باقر و حضرت صادق عليهم السّلام ، بارها مخفيانه يا آشكارا به كوفه مىآمدند و به زيارت مزار امير المومنين و سيد الشهداء مىرفتند و طبيعى بود كه در اين آمد و شدها ، محدثان شيعه و اصحاب ايشان در

--> ( 1 ) . طوسى ، اختيار معرفة الرجال ، ش 430 ، 705 و 1050 . ( 2 ) . ابو عمرو كشى از قول گروهى از مشايخ شيعه سه گروه از ياران امامان را كه از قدر و جلالت بيشترى برخوردار بودند به‌عنوان فقهاى مبرز شيعه يا اصحاب اجماع ياد كرده و گفته است : « همهء بزرگان شيعه بر صحت آن‌چه كه اينان درست و صحيح دانسته‌اند اتفاق‌نظر دارند » . ( اختيار معرفة الرجال ، همان ) بدين‌گونه موقعيت ويژه‌اى در بين محدثان و راويان براى اين سه گروه در نظر گرفته شد كه حاكى از موقعيت برتر علمى آنان بوده است .